O regionie

tekst o regionie

 

      Jako była stolica Polski i najlepiej zachowane historyczne miasto w Polsce, Kraków zajmuje specjalne miejsce w świadomości narodowej. Fakt ten może umknąć zagranicznemu turyście, może też nie być dla niego zbyt istotny, ale ta znamienna funkcja duchowej stolicy kraju sprawia, że Kraków przenika szczególna atmosfera. Polacy mają w swej naturze sceptycyzm i narzekanie, ale z Krakowa są naprawdę dumni. Nie bez powodu, bo Kraków to wspaniałe miasto uniwersyteckie, szczycące się największym średniowiecznym rynkiem w Europie, jak również znakomicie zachowanymi, najwyższej próby zabytkami Gotyku, Renesansu i Baroku. Jeśli ktoś zmęczy się już tradycyjnym zwiedzaniem, przepiękna architektura może służyć za wyjątkową oprawę dla spotkania przy filiżance kawy czy szklance piwa w jednej z niezliczonych kawiarni, które od kwietnia do września rozkładają na zewnątrz swoje stoliki praktycznie przy każdej ulicy starego miasta. Nocą do wyboru mamy setki pubów, które potrafią zaspokoić najróżniejsze gusta; wiele z nich znajduje się w nastrojowych piwnicach.

Kraków ma różne oblicza: jest największą skarbnicą historyczych zabytków i pamiątek przywołujących wspomnienie czasów zarówno świetności jak i narodowych tragedii; jest typowym miastem uniwersyteckim z Uniwesytetem Jagiellońskim będącym najstarszą uczelnią w Polsce i jedną z najstarszych w Europie Centralnej. W mieście są dzięsiątki innych szkół wyższych i instytucji naukowych, co przyciąga dziesiątki tysięcy studentów, czyniąc Kraków dynamicznym, „młodym” miastem. Jest to również centrum religijne z wieloma ważnymi kościołami i świątyniami, które często przechowują relikwie świętych i zasłużonych; jest miejscem gdzie odbywają się uświęcone tradycją procesje i uroczystości, a to dzięki zaangażowanym religijnie społecznościom na czele z aktywnie działającymi zakonami m.in. Dominikanów, Franciszkanów, Benedyktynów i Jezuitów. To tutaj Karol Wojtyła studiował, a następnie pełnił posługę jako ksiądz, biskup i kardynał.

Kraków stanowi też ważny symbol w historii polskich Żydów: dobrze zachowana żydowska dzielnica- Kazimierz jest świadectwem wielowiekowej obecności kultury żydowskiej w tym mieście, choć społeczność ta jest dziś bardzo niewielka. Goście z całego świata, reprezentujący różne wyznania, przyjeżdżają do Krakowa, aby zobaczyć stare cmentarze oraz miejsca, które kiedyś otoczone murami stanowiły getto, gdzie niemieccy naziści przetrzymywali ludność żydowską zanim trafiła do pobliskiego obozu pracy albo obozów koncentracyjnych.

Jest jeszcze Kraków socjalistyczny, choć tak naprawdę trudno znaleźć jakieś pozostałości stalinizmu w starym mieście albo na Kazimierzu; komunistyczny reżim zrealizował swoją utopijną wizję 10 kilometrów od centrum. Nowa Huta to nazwa potężnego kombinatu metalurgicznego wraz z przylegającym miastem wybudowanym w latach pięćdziesiątych ubiegłego wieku dla pracowników zakładu. Dziś jest częścią Krakowa i pomimo swych negatywnych konotacji, to dzieło socjalistycznego budownictwa potrafi zaimponować przemyślanym projektem i efektownymi rozwiązaniami urbanistycznymi.

Kraków, zawsze chętnie odwiedzany przez Polaków, w ciągu ostatnich dekad stał się również celem podróży turystów ze wszystkich stron świata, co sprawia że wciąż przybywa tutaj miejsc hotelowych i lokali gastronomicznych. Do bogatego repertuaru imprez kulturalnych dołączają nowe festiwale muzyczne, filmowe i teatralne, dając Krakowianom i ich Gościom pewność że na artystycznej scenie zawsze dzieje się coś ciekawego.

Turystyczny pejzaż Krakowa podzielić można na kilka części: średniowieczne stare miasto wraz z otaczającymi je Plantami; na południe od niego rozciąga się Kazimierz, gdzie znalazła się większość okolicznych zabytków związanych kulturą żydowską, ale także dwa monumentalne kościoły gotyckie i kilka barokowych; idąc dalej na południe, przez Wisłę dotrzemy do dziwiętnastowiecznej dzielnicy Podgórze, gdzie napotkać można małe sklepiki i warsztaty rzemieślnicze. Tutaj też zlokalizowane było w czasie Drugiej Wojny Światowej żydowskie getto.

Odwiedzając ten stary gród turyści rzadko kierują swe kroki poza obręb tych dzielnic, jednak większość ulic odchodzących od starego miasta na północ, wschód czy zachód jest równie malownicza ze swoimi restauracjami, kawiarniami i sklepami w dziewiętnastowiecznych kamienicach. Dalej przywita nas widok znajomy, lecz już nie tak urokliwy, powojennych blokowisk i osiedli. Nowa Huta, będąca od niedawna jednym z atrakcyjnych punktów na turystycznej mapie Krakowa znajduje się około dziesięć kilometrów na północny-wschód od centrum miasta.